กระดานข่าว www.g-pra.com : แสดงรายละเอียดในกระทู้

ปรากฏการณ์"สุริยุปราคา" คนตื่นขอบทสวด แก้เคล็ดภัยพิบัติ

สุริยุปราคาเต็มดวงยาวนานที่สุดของศตวรรษที่ 21 วันที่ 22 ก.ค.นี้

พระเทพภาวนาวิกรม ผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดไตรมิตรวิทยาราม กล่าวว่า หลังมีข่าวเรื่องวัดไตรมิตรฯ เตรียมจัดพิธีสวดพระพุทธมนต์วันที่ 22 ก.ค. ซึ่งเป็นวันเกิดสุริยุปราคา ปรากฏว่า ตั้งแต่เช้าวันที่ 14 ก.ค. มีประชาชนเดินทางมายังวัดไตรมิตรฯ เพื่อขอบทสวด คุ้ม ครองตนเองเป็นจำนวนมาก อย่างไรก็ตาม บทสวดมนต์ที่ดีที่สุดสำหรับประชาชน คือ บทสวด อะระหัง สัมมาสัมพุทโธ ภะคะวา พุทธัง สะระณัง คัจฉามิ ซึ่งเป็นบทสวดมนต์ทั่วไป ที่ใช้อำนาจของพุทธคุณ ธรรมคุณ สังฆคุณ เพื่อเป็นสิริมงคลต่อชีวิต

----------------------------------------------

เช้าวันพุธที่ 22 ก.ค. 2552 เงาดวงจันทร์จะทาบลงบนผิวโลก เกิดสุริยุปราคาเต็มดวงเห็นได้ภายในเส้นทางแคบๆ ซึ่งลากผ่านหลายประเทศในทวีปเอเชีย ประเทศไทยเห็นสุริยุปราคาครั้งนี้ได้เช่นกัน แต่เป็นสุริยุปราคาบางส่วน ดวงอาทิตย์เริ่มแหว่งในเวลาประมาณ 7 โมงเช้า และสิ้นสุดปรากฏการณ์ในอีกราว 2 ชั่วโมงถัดมา
สุริยุปราคาเป็นปรากฏการณ์ธรรมชาติ มีโอกาสเกิดขึ้นได้เฉพาะในช่วงวันเดือนดับหรือใกล้วันเดือนดับ ซึ่งตรงกับแรม 14-15 ค่ำ ทางจันทรคติ (บางครั้งเกิดในวันขึ้น 1-2 ค่ำ เนื่องจากความคลาดเคลื่อนของระบบปฏิทิน) วันนั้นดวงจันทร์โคจรไปอยู่ตรงกลางระหว่างโลกกับดวงอาทิตย์ ระนาบวงโคจรของดวงจันทร์เอียงทำมุมประมาณ 5 องศากับระนาบวงโคจรโลกรอบดวงอาทิตย์ ส่วนใหญ่ดวงจันทร์จึงอยู่เหนือหรือใต้ดวงอาทิตย์ ทำให้ไม่เกิดสุริยุปราคา หากเป็นช่วงที่ดวงจันทร์อยู่ใกล้จุดตัดระหว่างระนาบวงโคจรทั้งสองซึ่งเรียกว่าจุดโหนด (Node) เงาดวงจันทร์จะทาบลงบนผิวโลก ผู้คนที่อยู่ใต้บริเวณที่เงาพาดผ่านจะมองเห็นสุริยุปราคา

เงาดวงจันทร์มี 2 ส่วน คือ เงามืดและเงามัว หากเงามืดทอดลงมาถึงพื้นโลก คนที่อยู่ในเงามืดจะเห็นดวงอาทิตย์ถูกดวงจันทร์บังมิดหมดทั้งดวง เรียกว่าสุริยุปราคาเต็มดวง เงามัวกว้างและครอบคลุมพื้นที่มากกว่า ผิวโลกที่อยู่ในเขตเงามัวจะเห็นสุริยุปราคาที่เกิดในวันเดียวกันนั้นเป็นสุริยุปราคาบางส่วน

วงโคจรของดวงจันทร์รอบโลกและวงโคจรของโลกรอบดวงอาทิตย์เป็นวงรี ทำให้ระยะห่างระหว่างดวงจันทร์กับโลกและระหว่างโลกกับดวงอาทิตย์ไม่คงที่ ขนาดปรากฏของทั้งคู่จึงแปรผันไปตามระยะห่าง สุริยุปราคาเต็มดวงเกิดในช่วงที่ดวงจันทร์อยู่ใกล้โลกมากพอที่จะสามารถบดบังดวงอาทิตย์ได้มิดหมดทั้งดวง ท้องฟ้ามืดลงคล้ายเวลาพลบค่ำ และสามารถมองดูปรากฏการณ์ได้ด้วยตาเปล่า แต่ถ้าดวงจันทร์อยู่ไกลจนมีขนาดเล็กกว่าดวงอาทิตย์ จะเกิดสุริยุปราคาวงแหวน สังเกตด้วยตาเปล่าไม่ได้ ต้องใช้แผ่นกรองแสงเช่นเดียวกับในช่วงที่เกิดสุริยุปราคาบางส่วน

สุริยุปราคาเต็มดวงเกิดได้ค่อนข้างบ่อย อาจเกิดติดกันปีละครั้งหรือห่างกันปีเว้นปี แนวคราสเต็มดวงแต่ละครั้งทอดยาวนับพันกิโลเมตรแต่ก็แคบมาก กินพื้นที่ไม่ถึง 1% ของผิวโลก เส้นทางสุริยุปราคาเต็มดวงผ่านประเทศไทยครั้งล่าสุดเมื่อวันที่ 24 ต.ค. 2538 ครั้งถัดไปจะผ่านในวันที่ 10 เม.ย. 2613 ความสวยงามและการที่มันมีโอกาสสังเกตได้ยาก จึงทำให้นักดาราศาสตร์และนักท่องเที่ยวจำนวนมากเดินทางไปยังที่ต่างๆ ที่เส้นทางสุริยุปราคาเต็มดวงแต่ละครั้งพาดผ่าน

สุริยุปราคาเต็มดวงในวันที่ 22 ก.ค. 2552 ได้รับความสนใจมากเป็นพิเศษ เนื่องจากเกิดขึ้นหลังจากดวงจันทร์เข้าใกล้โลกมากที่สุดในรอบปีเพียงไม่กี่ชั่วโมง ขณะเดียวกันโลกก็เพิ่งจะผ่านตำแหน่งไกลสุดจากดวงอาทิตย์ไม่กี่สัปดาห์ ทำให้ดวงจันทร์มีขนาดปรากฏใหญ่กว่าดวงอาทิตย์ 8% เกิดสุริยุปราคาเต็มดวงนานกว่า 6 นาที ที่จุดกึ่งกลางคราส

ศูนย์กลางเงามืดของดวงจันทร์ เริ่มแตะผิวโลกตรงชายฝั่งด้านทิศตะวันตกของอินเดีย ที่นั่นเห็นสุริยุปราคาเต็มดวงนาน 3 นาทีขณะดวงอาทิตย์ขึ้น จากนั้นเงามืดเคลื่อนไปทางตะวันออกผ่านเนปาล บังกลาเทศ ภูฏาน และตอนบนสุดของพม่า เข้าสู่ประเทศจีนและผ่านเซี่ยงไฮ้ จากนั้นลงสู่ทะเลจีนตะวันออก ผ่านหมู่เกาะทางตอนใต้ของญี่ปุ่น จุดที่เห็นสุริยุปราคาเต็มดวงนานที่สุดอยู่ในมหาสมุทรแปซิฟิกนาน 6 นาที 39 วินาที โดยเกิดขึ้นในเวลา 09.29 น. จุดนั้นเงามืดของดวงจันทร์กว้าง 258 กิโลเมตร นับเป็นสุริยุปราคาเต็มดวงที่ยาวนานที่สุดในคริสต์ศตวรรษนี้ นานกว่าครั้งใดๆ นับจากนี้จนถึงปีค.ศ. 2132 เงามืดผ่านเกาะเล็กๆ ในหมู่เกาะมาร์แชล ก่อนจะสิ้นสุดในมหาสมุทรแปซิฟิก ที่นั่นเห็นสุริยุปราคาเต็มดวงขณะดวงอาทิตย์ตกนาน 3 นาที

บริเวณที่เห็นสุริยุปราคาบางส่วน ได้แก่ ส่วนใหญ่ของทวีปเอเชียและมหาสมุทรแปซิฟิก ประเทศไทยเห็นสุริยุปราคาครั้งนี้ได้ทั่วทุกภูมิภาค โดยภาคเหนือ และอีสานตอนบนจะเห็นดวงอาทิตย์แหว่งมากกว่าภาคอื่นๆ ซึ่งตรงข้ามกับสุริยุปราคาเมื่อเดือนม.ค. 2552 กรุงเทพฯ เริ่มเวลา 07.07 น. บังเต็มที่เวลา 08.04 น. และสิ้นสุดในเวลา 09.09 น. ดวงอาทิตย์จะเริ่มแหว่งทางซ้ายมือด้านบนและไปสิ้นสุดทางซ้ายมือด้านล่าง ขณะบังเต็มที่ดวงจันทร์บังดวงอาทิตย์ไปครึ่งดวง (วัดตามแนวเส้นผ่านศูนย์กลาง) ส่วนเวลาของจังหวัดอื่นๆ และรายละเอียดเพิ่มเติม ดูได้จากเว็บไซต์สมาคมดาราศาสตร์ไทย

http://thaiastro.nectec.or.th

การสังเกตสุริยุปราคาบางส่วนต้องระวังเพราะแสงอาทิตย์สว่างจ้ามาก การดูผ่านแผ่นกรองแสงหรือสังเกตการณ์ทางอ้อมเป็นวิธีที่ช่วยป้องกัน และหลีกเลี่ยงอันตรายจากแสงอาทิตย์ แผ่นกรองแสงที่ใช้ควรเป็นชนิดที่ออกแบบมาสำหรับดูดวงอาทิตย์โดยเฉพาะ การสังเกตการณ์ทางอ้อมที่ทำได้คือให้แสงอาทิตย์ผ่านกล้องโทรทรรศน์หรือกล้องสองตาลงไปปรากฏบนฉากรับภาพ

ถ้าไม่มีแผ่นกรองแสงหรืออุปกรณ์ใดๆ เลย ก็สามารถสังเกตได้โดยนำกระดาษมาเจาะรูขนาดประมาณ 1 ซม. ไปปิดที่กระจกเงา แล้วนำกระจกเงาบานนั้นไปรับแสงอาทิตย์ ให้แสงสะท้อนไปตกที่ผนังสีอ่อนหรือฉากรับภาพสีขาวในที่ที่แสงอาทิตย์ส่องไม่ถึง เมื่อเกิดสุริยุปราคา ภาพดวงอาทิตย์บนฉากจะเว้าแหว่งไปตามดวงอาทิตย์ที่ปรากฏบนท้องฟ้า

ต้นปีหน้าจะเกิดสุริยุปราคาวงแหวนในวันศุกร์ที่ 15 ม.ค. 2553 เส้นทางคราสวงแหวนผ่านทวีปแอฟริกา มหาสมุทรอินเดีย ทางใต้ของประเทศอินเดีย ศรีลังกา พม่า และจีน ประเทศไทยอยู่นอกแนวคราสวงแหวน จึงเห็นเป็นสุริยุปราคาบางส่วนในช่วงเวลาประมาณเวลาบ่าย 2 โมงถึง 5 โมงเย็น ซึ่งน่าจะสังเกตได้ชัดเพราะยังอยู่ในฤดูหนาว หลังจากนั้นประเทศไทยจะไม่เห็นสุริยุปราคาอีกจนถึงปี 2555

ท้องฟ้าในรอบสัปดาห์ (12-19 ก.ค.)

ดาวเสาร์ (โชติมาตร +1.1) ซึ่งอยู่ในกลุ่มดาวสิงโต เป็นดาวเคราะห์ดวงเดียวที่ปรากฏบนท้องฟ้าเวลาหัวค่ำ ดาวเสาร์อยู่ทางทิศตะวันตกด้วยมุมเงย 40 องศา ขณะที่ท้องฟ้าเริ่มมืด จากนั้นเวลาประมาณ 4 ทุ่ม ดาวเสาร์จะตกลับขอบฟ้า ดาวพฤหัสบดี (โชติมาตร –2.8) อยู่ในกลุ่มดาวแพะทะเล เวลาประมาณ 3 ทุ่มครึ่ง เริ่มเห็นดาวพฤหัสบดีอยู่สูงเหนือขอบฟ้าทิศตะวันออกด้วยมุมเงย 10 องศา มันจะค่อยๆ เคลื่อนสูงขึ้น และมองเห็นได้ตลอดทั้งคืน ดาวพฤหัสบดีขึ้นไปอยู่เหนือศีรษะในเวลาเกือบตี 3 และอยู่สูงทางทิศตะวันตกที่มุมเงย 45 องศาในเวลาเช้ามืด

เวลาประมาณตี 3 ครึ่ง น่าจะเห็นดาวอังคาร (โชติมาตร +1.1) และดาวศุกร์ (โชติมาตร –4.1) อยู่ทางทิศตะวันออกในกลุ่มดาววัว ดาวศุกร์สว่างกว่าดาวอังคารมาก แต่อยู่ต่ำใกล้ขอบฟ้ามากกว่า เช้ามืดวันอาทิตย์ที่ 19 ก.ค. ดวงจันทร์ซึ่งสว่างเป็นเสี้ยวปรากฏทางซ้ายมือของดาวเคราะห์คู่นี้

สัปดาห์นี้เป็นข้างแรม ดวงจันทร์อยู่บนท้องฟ้าทุกวันในเวลาเช้ามืด ดวงจันทร์สว่างครึ่งดวงในช่วงกลางสัปดาห์ หลังจากนั้นเช้ามืดวันเสาร์ที่ 18 ก.ค. จะเห็นดวงจันทร์จะอยู่สูงเหนือกระจุกดาวลูกไก่โดยห่างกันไม่มาก สังเกตได้ดีด้วยกล้องสองตา วันถัดไปดวงจันทร์เคลื่อนไปทำมุมสามเหลี่ยมกับดาวศุกร์และดาวอังคาร

กลางสัปดาห์กรุงเทพฯ ดวงอาทิตย์ขึ้นเวลา 05.58 น. ตกเวลา 18.50 น. เชียงใหม่ดวงอาทิตย์ขึ้นเวลา 05.55 น. ตกเวลา 19.05 น. ภูเก็ตดวงอาทิตย์ขึ้นเวลา 06.16 น. ตกเวลา 18.48 น. อุบลราชธานีดวงอาทิตย์ขึ้นเวลา 05.38 น. ตกเวลา 18.35 น.

ที่มา posttoday.com