(D)
เห็นกงจักรเป็นดอกบัว
ความประพฤติที่เป็นกายทุจริต วจีทุจริต ด้วยมโนทุจริต คือ ด้วยเจตนาร้าย หรือด้วยความคิดอ่านที่ไม่ดีนั้น จะเห็นปรากฏเป็นพฤติกรรมที่ไม่ดีของมนุษย์ในยุคปัจจุบัน ในหลายรูปแบบ
เป็นต้นว่า มักเป็นผู้มีความเห็นวิปริต, มักยึดติดในอำนาจและลาภยศ, มักทรยศผู้มีพระคุณ, มักหมกมุ่นในกาม, มักเหยียดหยามบัณฑิต, มักคบคิดกับคนพาล,จึงไร้ศักดิ์ศรี มีแต่เสื่อมกับโทษและทุกข์
ส่วน ผู้ประพฤติกายสุจริต วจีสุจริต ด้วยมโนสุจริต คือ ด้วยเจตนาดีหรือด้วยความคิดอ่านที่ดีนั้น จะเห็นปรากฏเป็นพฤติกรรมที่ดีๆ ของมนุษย์ในยุคปัจจุบัน ได้แก่ เป็นผู้มีความเห็นถูกต้อง, ไม่ติดข้องในอำนาจและลาภยศ, ไม่ทรยศผู้มีพระคุณ, ไม่หมกมุ่นในกาม, ไม่เหยียดหยามบัณฑิต, ไม่คบคิดร่วมกับคนพาล, ทำกิจการงานไม่บกพร่อง, ไม่เกี่ยวข้องอบายมุข, ช่วยกำจัดทุกข์บำรุงสุขปวงประชา, ไม่ริษยาพยาบาท, ไม่ขาดพรหมวิหาร, ชอบสมานมิตรไมตรี, ย่อมเจริญด้วยศักดิ์ศรี ตลอดชีวีมีแต่ความสันติสุข
อธิบายพอเห็นเป็นตัวอย่างว่า ผู้ใดมักมีความเห็นวิปริต คือ มีความเห็นผิดจากทำนองคลองธรรม ที่ชาวบ้านเรียกว่า "เห็นผิดเป็นชอบ" หรือ "เห็นกงจักรเป็นดอกบัว"
จึงเป็นผู้ไม่รู้บาป-บุญ คุณ-โทษ ไม่รู้ผิด-ชอบ ชั่ว-ดี ไม่รู้สิ่งที่เป็นแก่นสารสาระ และที่มิใช่แก่นสารสาระ ตามที่เป็นจริง เป็นเหตุให้ไม่รู้ทางเจริญ ทางเสื่อมแห่งชีวิตตามที่เป็นจริง
ผู้เช่นนั้น ย่อมหลงประพฤติผิดทางกายเป็นกายทุจริตบ้าง ได้แก่ มักเจตนาฆ่าสัตว์ตัดชีวิต มักเจตนาลักฉ้อ/กบฏคดโกงผู้อื่น มักประพฤติผิดในกาม และมักหลงติดอยู่ในอบายมุข เป็นต้น
หลงประพฤติทางวาจา เป็นวจีทุจริตบ้าง ได้แก่ มักกล่าววาจาเป็นเท็จ หลอกลวง อำพรางผู้อื่น มักกล่าวคำหยาบคายด่าทอ ให้ร้ายป้ายสีผู้อื่น โดยไม่เป็นธรรม มักกล่าวคำยุแยกให้เขาแตกความสามัคคี เกลียดชังกัน และมักแนะนำแต่ข้อแนะนำที่ไร้สารประโยชน์ หรือที่เป็นโทษ
เพราะเหตุดังนี้ บูรพาจารย์ท่านจึงกล่าวเป็นธรรมภาษิตว่า "วินาสกาเล วิปรีตพุทฺธิ" แปลความว่า "ในกาลพินาศ ความรู้/ความเข้าใจก็วิปริต"
เหมือนดังเช่นในยุคปัจจุบัน ที่สังคมประเทศชาติถึงความเสื่อม ประชาชนส่วนหนึ่งที่มิได้ติดตามเหตุการณ์ หรือมิได้ศึกษาค้นคว้าหาความจริงอย่างถ่องแท้
จึงมักมีความรู้ และ/หรือ ความเข้าใจที่ผิดๆ คือ ที่คลาดเคลื่อนจากความจริง เพราะอาจมีความจริงส่วนหนึ่งถูกบิดเบือน หรือถูกปิดบังอำพราง
จึงหลงประพฤติปฏิบัติตนและชักนำผู้อื่นปฏิบัติผิดๆ จากทำนองคลองธรรม นำชีวิตตนเอง สังคมหมู่คณะ และประเทศชาติไปสู่ความเสื่อมลงทุกทีๆ
"พระราชญาณวิสิฐ" |
[ส. 19 ก.ย. 2552 - 00:15 น.]