(D)
ความสุขทางปัญญา
ปีที่แล้วอาตมาไปบรรยายธรรมที่ชิคาโก ประเทศสหรัฐอเมริกา มีพระมารับอาตมภาพสามรูป ทันทีที่เห็นอาตมาตกใจ เพราะหลวงพ่อเล่นใส่บู๊ททุกรูปเลย ทำไมมันจะอินเตอร์ขนาดนี้
ท่านกงสุลที่มารับอาตมาตกใจเหมือนกันนะทันสมัยมาก ขับรถมารับอาตมา ให้โยมขับมารับอาตมาก็รับได้น่ะ ท่านขับรถมาเองและอินเตอร์มาก ติดต่อกัน ฮัลโหล ท่าน ว. มาถึงแล้ว สิบนาฬิกาท่านเดินมาตรงโน้นแล้ว โอ้โฮ เห็นความทันสมัยแล้ว นี่คือลัทธิบริโภคนิยม ทะลุทะลวงไปจนถึงพระเณรเถรน้อยกันทั้งหมด
เดี๋ยวนี้ถ้าเราอยากจะมีความสุข เราถามตัวเองว่าเรามีอะไร แท้ที่จริงเราสามารถมีความสุขได้โดยไม่ต้องมีอะไร ท่านอาจารย์ ดร.สุเมธ ตันติเวชกุล เล่าว่า ท่านถวายงานในหลวงมานานมาก จนกระทั่งวันหนึ่งได้บวชถวายในหลวง แล้วไปอยู่ที่วัดป่าที่ภาคอีสาน ทั้งเนื้อทั้งตัวไม่มีอะไรเลย แต่ท่านบอกว่านั่นเป็นช่วงเวลาที่ท่านมีความสุขที่สุดในชีวิต เราจะต้องมานิยามการแสวงหาความสุขในชีวิตของเราใหม่ แล้วเราจะทำอย่างไร ก็มาดูว่า เรามีความสุขจากอะไรได้บ้าง
หนึ่ง มนุษย์สามารถมีความสุขจากความมี คือพอมีวัตถุเยอะๆ เหมือนที่เรามีกันนี่แหละ พอมีแล้วเราก็จะมีความสุข แต่มันไม่พอน่ะ
สอง มนุษย์สามารถมีความสุขจากความดี เป็นไปได้ไหมที่เราจะขยับความสุขของเราจากการที่เราคอยจะบริโภคอย่างเดียว ก้าวขึ้นมาหาความดี ทำความดีให้ชีวิตมีความสุข หลับตานึกถึงตัวเองว่าวันนี้ฉันได้ทำแต่ความดี ฉันไปบริจาคโน้น ฉันอุทิศนี้ วันนี้ฉันเป็นอาสาสมัครอ่านหนังสือธรรมะลงเสียง แล้วแจกไปทั่วประเทศ วันนี้ฉันจูงคนข้ามสะพาน หลับตานึกถึงการให้ของเราซิ พอมีความภาคภูมิในจิตในใจ ความสุขพัฒนาขึ้นมาอีกขั้นหนึ่ง เป็นความสุขจากความดี ความสุขจากความดีสามารถมีได้ แต่โดยมากเราพยายามจะก้าวไหม เราพยายามจะไปติดกันอยู่แค่ความมีเท่านั้นเอง ฉะนั้นเราก้าวจากความมี มาเป็นความดี
สาม มนุษย์สามารถมีความสุขจากปัญญา เช่นนักวิชาการทั้งหลาย อย่างคนที่ค้นพบธาตุเรเดียม มาดาม มารี คูรี กับปิแอร์ คูรี สองคนเป็นคนค้นพบธาตุที่สำคัญของโลก นักวิทยาศาสตร์ตื่นเต้นทั่วโลก และสมควรที่จะได้รับรางวัลโนเบลสองครั้ง เพื่อนพี่ญาติพี่น้องบอกว่าเธอทำไมเธอไม่จดลิขสิทธิ์ เพราะถ้าเธอจดลิขสิทธิ์เธอขาย ใครๆ ก็ต้องการเรเดียม มาดาม คูรี ตอบบนเวทีรางวัลโนเบล ทำเอาทุกคนตกใจหมด เธอบอกว่า ดิฉันไม่ขอจดลิขสิทธิ์ในสิ่งที่ดิฉันค้นพบ เพราะสิ่งนี้เป็นสมบัติของโลก ในชีวิตของดิฉันหากมีตำราฟิสิกส์ดีๆ อยู่ในมือสักเล่มนั่นก็เพียงพอแล้วที่จะมีชีวิตอยู่อย่างมีความสุข
เห็นไหม อันนี้คือการมีความสุขจากการมีความรู้ เรื่องนี้เป็นเรื่องจริงแม้แต่ในชีวิตของอาตมา อาตมภาพถ้าจะสะสมวัตถุน่ะคุณโยมน่ะ อาตมภาพสามารถจะตั้งร้านสังฆภัณฑ์ยาวหนึ่งกิโลเมตร ผ้าไตรจีวรจตุปัจจัยที่คนถวายอาตมาน่ะ เปิดได้ยาวกว่าร้านสังฆภัณฑ์ที่เสาชิงช้า ทุกวันมีคนถวายของตลอด เงินถ้าจะเก็บก็คงมีเงินเกินสิบล้านแล้ว บางครั้งไปเทศน์มีคนถวายกัณฑ์เทศน์ตั้งหนึ่งล้านบาท อาตมาบอกลูกศิษย์เอาไปคืนเถอะ เทศน์ชั่วโมงให้มาตั้งล้านหนึ่ง แต่ถ้าเขาไม่รับรีบเอามาน่ะ คือเราไม่ติดใจสิ่งเหล่านี้เลยน่ะ
ในชีวิตนี้สิ่งที่อาตมาสะสมน่ะคือหนังสือ อาตมามีหนังสือเป็นหมื่นๆ เล่ม จนเดือนกุมภาพันธ์ที่อาตมาไปเปิดห้องสมุดที่จังหวัดเชียงราย อาตมภาพและคุณโยมเมตตา อุทกะพันธุ์ ได้กราบบังคมทูลเชิญเสด็จสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ ไปทรงเป็นประธานเปิดและเสด็จเยี่ยมห้องสมุด พอไปเห็นสารานุกรมฉบับหนึ่งซึ่งเป็นหนังสือสุดรักของอาตมาเลยน่ะ สมเด็จพระเทพฯ ทรงหันมา อุ๊ย เสียดายนี่ของดีมากเลยน่ะ มาอยู่ที่นี่ ทำอย่างไรจะให้คนมาอ่านกัน นี่คือเรามีความสุขทางปัญญา
มนุษย์ทุกคนมีศักยภาพที่จะมีความสุขทางปัญญา เพราะฉะนั้นถ้าใครจะมีความสุขทางปัญญาน่ะ เราจะไม่แสวงหาอะไรมาพอกพูนจนกลายเป็นพวกบ้าหอบฟาง ในชีวิตเรา เราจะมีแต่วัตถุ ง่ายๆ พื้นๆ ทั้งนั้นเลย แต่ปัญญาเราจะสูง ปรัชญาในชีวิตเราจะเปลี่ยนเป็น อยู่อย่างต่ำธรรมเป็นสูง เพราะเรามีความสุขทางปัญญา
"ว.วชิรเมธี" | 
[อ. 22 ก.ย. 2552 - 04:53 น.]