(N)
ผักแต๊ง (Solanum nigum L.) วงศ์ SOLANACEAE: หญ้าต้อมต๊อก มะแว้งนก มะเขือส้มนก หมากตบโผะน้อย ข่าอม ทุมขัน ประจาม
ถ้าถูกผมให้ข้อมูล แต่ถ้าผิดก็ ถือว่าผมพลาดครับ ฮ่า ฮ่า
ผักแต๊ง รักษาโรคกระเพาะ ต้านเบาหวาน
ผักแต๊ง Thanks ที่โลกนี้ยังมีเธอ
ในเมื่อยี่สิบปีก่อนช่วงที่ได้เดินป่าเก็บยาแถบชายป่าเขาใหญ่ พ่อหมอเคยชี้ให้ดู “มะเขือส้มนก” บอกว่าวัชพืชหน้าตาเหมือนต้นมะเขือเทศ พร้อมกับบอกว่ามันเป็นยาดี แก้ความดัน แก้เบาหวาน กินเป็นผักได้ แต่ความที่เห็นเป็นของใกล้ตัว เจออยู่บ่อยๆ ตามที่รกร้าง จึงไม่ได้ใส่ใจนัก มุ่งไปหาแต่สมุนไพรในป่าเขาใหญ่มากกว่า จึงพลาดข้อมูลของยาดีอีกตัวไปอย่างน่าเสียดาย
เกิดสะดุดใจอีกครั้งเมื่อมีโอกาสไปพบ “คุณหมอโจป่อง” หมอยากะเหรี่ยงฤาษีที่หมู่บ้านทิบาเกในเขตป่าทุ่งใหญ่นเรศวรตะวันออก ท่านชี้ให้ดูวัชพืชต้นนี้อีกแล้วบอกว่า เจ้ามะแว้งนก (ผักแต๊ง) มีสรรพคุณป้องกันคนที่มีกรรมพันธุ์เป็นเบาหวานไม่ให้เป็นโรคเบาหวานได้ โดยใช้รากมะแว้งต้น รากมะแว้งนก รากมะเขือขื่น ต้มกินเป็นประจำ หลังจากนั้นมีโอกาสไปเดินป่ากับหมอยาไทยใหญ่ ซึ่งเรียกมะเขือส้มนำว่าผักแต๊ง และหมอยาเมืองเลยซึ่งเรียกมะเขือส้มนกนี้ว่า “หมากตบโผ๊ะน้อย” เอามากินเป็นผักโดยใช้ลวก นึ่ง จิ้มน้ำพริก หรือแกงกิน ทำให้นอนหลับสบาย
คนไทยใหญ่เรียกชื่อผักสมุนไพรชนิดนี้ว่า “ผักแต๊ง” ชื่อผักที่มีความหมายเหมือน “แธงค์ (Thanks)” อันมีความหมายในภาษาอังกฤษว่า "ขอบคุณ" พอรู้สรรพคุณของผักแต๊งแล้วคงต้องขอบคุณฟ้าดินที่ประทานผักแต๊งมาให้กับมวล มนุษย์ ถือว่าผักแต๊งยังเป็นผักในวิถีชีวิตของคนไทยใหญ่เพราะยังพบผักแต๊งวาง ขายอยู่ในตลาดนัดข้างทางในเขตตำบลท่าตอน อำเภอแม่อาย จังหวัดเชียงใหม่
ผักแต๊ง ผักเป็นยา รักษาหัวใจคับ
โรคหัวใจคับเป็นโรคที่หมอยาไทยใหญ่นิยมให้เอายอดผักแต๊งมาต้มกินเพื่อรักษา อาการดังกล่าว อาการหัวใจคับคืออาการจุกแน่นหน้าอก อาการที่พ่อหมอทั้งหลายเห็นตรงกันว่าคล้ายกับอาการของโรคกระเพาะ และน่าจะเป็นเช่นนั้นจริง เนื่องจากมีการศึกษาพบว่าสารสกัดของผลหญ้าต้อมต๊อกมีฤทธิ์ป้องกันและรักษา โรคกระเพาะอาหาร โดยขึ้นกับขนาดยา ให้ผลป้องกันได้ใกล้เคียงกับ omeprazole และ lansoprazole โดยมีกลไกการออกฤทธิ์ลดการหลั่งกรด pepsin และ gastrin และน่าจะมีฤทธิ์ยับยั้ง H+K+ATPase เช่นเดียวกับ proton pump inhibitors ได้แก่ omeprazole และ lansoprazole
ผักแต๊ง สุดยอดยาแก้ปวด แก้อักเสบ
หากไปถามบรรดาหมอยาทั่วไปว่าผักแต๊งใช้รักษาโรคอะไรได้ดีบ้าง สรรพคุณอันดับต้นๆ คงเป็นเรื่องการแก้ปวด แก้อักเสบ แทบทุกคนยืนยันว่า ผักแต๊งแก้ปวดได้ดีมาก โดยใช้ใบตำพอกข้อบวม ประคบบริเวณที่ปวด หรือใช้ใบหรือยอดชุบน้ำแล้วลนไฟ เอาผ้ามามัดหรือห่อแบบลูกประคบ นำมานวดประคบบริเวณที่เจ็บปวด การศึกษาทางเภสัชวิทยาพบว่า ผักแต๊งลดการอักเสบแก้ปวดได้ดี และทำให้หลอดเลือดขยายตัวและมีเลือดมาเลี้ยงบริเวณที่อักเสบเพิ่มขึ้น เป็นการช่วยลดอาการอักเสบอีกทางหนึ่ง
ผักแต๊ง อาหารเสริมสำหรับคนที่เป็นความดันและเบาหวาน
จากประสบการณ์ที่คลุกคลีกับหมอยามาหลายภาค ทั้งภาคกลาง ภาคอิสาน ภาคเหนือ บอกสรรพคุณของผักแต๊งตรงกันคือใช้เป็นยาขับปัสสาวะ ลดความดัน ลดอาการบวม และใช้เป็นยาคุมเบาหวาน โดยใช้ทั้งต้นหรือเฉพาะรากต้มกิน เมื่อสืบค้นข้อมูลทางเภสัชวิทยาพบว่า ผักแต๊งมีสรรพคุณในการลดความดันโลหิต และลดน้ำตาลในเลือด ซึ่งสนับสนุนการใช้ของหมอยาพื้นบ้านเหล่านั้น นับเป็นความมหัศจรรย์แห่งพืชพรรณที่แสนจะขึ้นง่าย แต่น่าเสียดายที่ถูกลืมไปในวันนี้
ผักแต๊ง แก้ร้อนใน แก้ฝีในท้อง แก้เจ็บท้องในร่างกาย
หมอยาไทยใหญ่ใช้ผักแต๊งต้มกินเมื่อเกิดอาการร้อนใน และใช้รักษาโรคฝีในท้อง คือมีอาการเหมือนเป็นก้อนและเจ็บปวดเรื้อรังบริเวณช่องท้อง หากจะเทียบเคียงแล้วอาการดังกล่าวอาจจะเป็นเนื้องอกชนิดใดชนิดหนึ่ง จากการศึกษาพบว่าเมื่อป้อนสาร polysaccharides จากหญ้าต้อมต๊อกให้แก่หนูที่ถูกเหนี่ยวนำให้เกิดเนื้องอกชนิด uterine cervical carcinoma (U๑๔) เป็นเวลา ๑๒ วัน พบว่า polysaccharides จากหญ้าต้อมต๊อกสามารถยับยั้งการเจริญเติบโตของเนื้องอกได้ โดยไม่มีพิษต่อตับและไตของหนู
นอกจากนี้ยังพบฤทธิ์ยับยั้งการก่อมะเร็ง ต้านมะเร็ง ต้านออกซิเดชัน และลดฤทธิ์ของอัลฟ่าท๊อกซิน ดังนั้นผักแต๊งจึงเป็นผักสุขภาพที่เหมาะกับคนยุคนี้ที่ต้องผจญกับความเครียด และสารพิษ ที่เป็นปัจจัยนำไปสู่อาการร้อนใน จนพัฒนาไปสู่การเจ็บป่วยเรื้อรัง เช่นโรคมะเร็ง เป็นต้น
ผักแต๊ง ผักดี ที่ต้องการความเข้าใจ
การนำมาผักแต๊งมากินนั้นโดยทั่วไปเขาไม่กินสด คนอิสานจะนำยอดนำมาลวก หรือนึ่งกินกับแจ่วปู แจ่วกุ้ง แจ่วปลากั้ง ส่วนคนทางเหนือนิยมนำมาแกง ต้มจืด ต้มแล้วยำกินกับเนื้อ เป็นต้น
ข้อควรระวัง ผักแต๊งเป็นผักที่ผลดิบเป็นพิษ ห้ามกินผลดิบเด็ดขาด  |
|
[ส. 22 ม.ค. 2554 - 17:37 น.]