(N)
ต่อไปนี้เป็นกลอนพระราชนิพนธ์ของพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 6 ติดอยู่ที่ฐานอนุสาวรีย์หมาชื่อย่าเหล ในพระราชวังสนามจันทร์ จังหวัดนครปฐม
๐ อนุสาวรีย์นี้เตือนจิต ให้กูคิดคำนึงถึงสหาย
โอ้อาลัยใจจู่อยู่ไม่วาย กูเจ็บคล้ายศรสักปักอุรา
ยากที่ใครเขาจะเห็นหัวอกกู เพราะเขาดูเพื่อนเห็นแต่เป็นหมา
เขาดูแต่เปลือกนอกแห่งกายา ไม่เห็นลึกตรึกตราถึงดวงใจ
เพื่อนเป็นมิตรชิดกูอยู่เป็นนิตย์ จะหามิตรเหมือนเจ้าที่ไหนได้
ทุกทิวาราตรีไม่มีไกล กูไปไหนเจ้าเคยเป็นเพื่อนทาง
ช่างจงรักภักดีไม่มีหย่อน จะนั่งนอนยืนเดินไม่เหินห่าง
ถึงยามกินเคยกินกับกูพลาง ถึงยามนอนนอนข้างไม่ห่างไกล
อันตัวเพื่อนเหมือนมนุษย์สุจริต จะผิดอยู่แต่เพียงพูดไม่ได้
แต่เมื่อกูใคร่รู้ความในใจ ก็มองดูรู้ได้ในดวงตา
โอ้อกกูดูเพื่อนอยู่หลัดหลัด เพื่อมาพลัดพรากกูไปไม่เห็นหน้า
กูเผลอเผลอก็ชะเง้อเผื่อเพื่อนมา เสียงกุกกักก็ผวาตั้งตามอง
อันความตายเป็นของธรรมดาโลก กูอยากตัดความโศกกมลหมอง
นี่เพื่อนตายเพราะผู้ร้ายมันมุ่งปอง เอาปืนจ้องสังหารผลาญชีวี
เพื่อนมอดม้วยด้วยมือทุรชน เอารูปคนสวมใส่คลุมใจผี
เป็นคนจริงฤาจะปราศซึ่งปรานี นี่รากษสอัปปรีย์ปราศเมตตา
มันยิงเพื่อนเหมือนกูพลอยถูกด้วย แทบจะม้วยชีวังสิ้นสังขาร์
จะหาเพื่อนเหมือนเจ้าที่ไหนมา ช้ำอุราอาลัยไม่วายวัน
เมื่อยามมีชีวิตสนิทใจ ยามบรรลัยลับล่วงดวงใจสั่น
ด้วยอำนาจจงรักภักดีนั้น ขอให้เพื่อนขึ้นสวรรค์สำรา ญรมย์ถึงจะมีหมาอื่นมาแทนที่ กูก็รักเพื่อนนี้เป็นปฐม
ที่ไหนเล่าจะสนิทและชิดชม ที่ไหนเล่าจะนิยมเท่าเพื่อนรัก
ถึงแม้จะไม่มีรูปนี้ไว้ รูปเพื่อนฝังใจกูตระหนัก
แต่รูปนี้ไว้เป็นพยานรัก ให้ประจักษ์แก่คนผู้ไมตรี
เพื่อนเป็นเยี่ยงอย่างมิตรสนิทยิ่ง ภักดีจริงต่อกูอยู่เต็มที่
แม้คนใดเป็นได้อย่างเพื่อนนี้ ก็ควรนับว่าดีที่สุดเอย ๐
คำกลอนนี้เป็นการแสดงความเศร้าโศกของเจ้าของหมาที่หมาตายคนหนึ่ง แต่ย่าเหลหมาของพระบาทสมเด็จพระมงกุฏเกล้าฯนั้นมิได้ตายด้วยเหตุธรรมดา แต่ถูกคนลอบยิงตายเพราะเหตุว่าเป็นหมาของพระมงกุฏเกล้า ฯ ย่าเหลจึงเรียกได้ว่าเป็นหมาตัวแรกในเมืองไทยหรือในโลกที่ถูกฆ่าตายเพราะเหตุทางการเมือง | 
[จ. 12 มี.ค. 2555 - 20:24 น.]